Stylowe i indywidualne

Kuchenki elektryczne mają coraz więcej zwolenników nawet w domach ogrzewanych gazem. Można wybierać wśród urządzeń z krążkami żeliwnymi oraz z płytami ceramicznymi lub indukcyjnymi.

Gaz jest dużo tańszy od prądu, dlatego do niedawna najpopularniejsze były kuchenki gazowe lub gazowo-elektryczne - z płytą gazową i piekarnikiem elektrycznym. Obecnie kuchenki elektryczne zyskują coraz więcej zwolenników. Dlaczego?

• bo nie trzeba do nich doprowadzać gazu;
• bo nie grożą wybuchem tak jak gazowe (np. gdy gaz ulatnia się z zalanego palnika);
• bo opary nad kuchenką elektryczną są dużo chłodniejsze niż nad kuchenką gazową i mniej tłuste, dzięki czemu na meblach wokół kuchenki nie tworzy się trudny do zmycia osad, a osiadający w kuchni kurz jest dużo łatwiejszy do usunięcia;
• bo nowoczesne kuchenki elektryczne są energooszczędne - dzięki termostatom i udogodnieniom zużywają na przygotowywanie potraw mniejszą ilości energii niż starsze modele, bez pogorszenia efektów gotowania, pieczenia czy smażenia. Dzięki temu koszt eksploatacji takich kuchenek jest podobny jak kuchenek gazowych, a użytkowanie - znacznie bardziej komfortowe.

Kuchenki te chętnie kupują nie tylko właściciele domów niepodłączonych do gazu, lecz - ze względu na wygodę oraz bezpieczeństwo użytkowania - również właściciele domów ogrzewanych gazem.

Wolno stojąca czy do zabudowy

• Wolno stojące - to piekarnik i płyta z polami grzejnymi we wspólnej obudowie. Mają wysokość około 85 cm (można ją regulować nóżkami), głębokość 50-60 cm i szerokość 50-90 cm. Pojemność piekarnika to zwykle 53-56 l. Można je wpasować w ciąg standardowych szafek kuchennych, choć wtedy ścianki boczne przylegające do szafek trudno zabezpieczyć przed brudzeniem się, bo w szczeliny dostają się okruchy, kipiące potrawy i pryskający tłuszcz. Wystające obrzeże chroni jedynie przed spływaniem rozlanych płynów.
• Do zabudowy. Składają się zwykle z dwóch osobnych części: płyty grzewczej i piekarnika z panelem do sterowania zarówno płytą, jak i piekarnikiem (w niektórych panel sterowania, inaczej sterownik, jest osobnym elementem). Płyta i piekarnik mogą też mieć własne, niezależne panele sterowania. Przez to, że po wbudowaniu w szafki widoczne są tylko ich ścianki frontowe i płyta, kuchenki te są bardziej eleganckie, a ich boczne ścianki się nie brudzą, bo są schowane w ciągu szafek.

Piekarnik i płyta mogą być montowane w sposób tradycyjny (płyta nad piekarnikiem) - wówczas piekarnik o pojemności od 35 do 80 l może współpracować albo tylko z jedną konkretną płytą grzewczą, albo kilkoma różnymi - płytą gazową, gazowo-elektryczną lub elektryczną. Coraz częściej stosuje się piekarniki i płyty grzewcze, które mogą funkcjonować niezależnie w różnych częściach kuchni.

Kuchenki do zabudowy nie zawsze pasują do standardowych szafek kuchennych, a więc trzeba zawsze sprawdzać zarówno wymiary elementów widocznych po zamontowaniu, jak i wymagane wymiary wnęki, w jaką sprzęt ma być wpasowany.

Troszkę tradycyjne czy całkiem nowoczesne

Do elektrycznych zalicza się nie tylko kuchenki zasilane w całości prądem, ale również te w części zasilane gazem.

• Elektryczno-gazowe mają piekarnik elektryczny i płytę gazową lub gazowo-elektryczną (dwa palniki gazowe i dwa pola elektryczne);
• Elektryczno-elektryczne mają zasilane prądem obydwa elementy.

A oto rodzaje płyt elektrycznych.

• Z wystajacymi krążkami żeliwnymi. Najstarszy i najtańszy rodzaj płyt; zużywa najwięcej prądu i jest najmniej wygodny w użytkowaniu. Współczesne krążki żeliwne są wprawdzie znacznie lepsze od stosowanych dawniej, ale dość długo się rozgrzewają i długo stygną.
• Ceramiczne (witroceramiczne). Mają zupełnie gładką powierzchnię, na której zaznaczone są pola grzejne. Pola ogrzewane spiralą rozgrzewają się po 8-15 sekundach. Nowocześniejsze, zwane szybkogrzejnymi (HiLight lub High Light) - z grzałką halogenową - rozgrzewają się już po 3 sekundach.
• Indukcyjne. Najnowocześniejsze - najbardziej energooszczędne i najszybciej reagujące na zmiany ustawienia. Pola grzejne wytwarzają pole elektromagnetyczne i działają wtedy, gdy postawi się na nich odpowiednie garnki ferromagnetyczne (dające się namagnesować). Ciepło wytwarzane jest nie w płycie kuchenki, lecz w dnie i ściankach naczynia. Wymagają zatem używania odpowiednich garnków - ze stali szlachetnej, stali emaliowanej lub żeliwa; garnki powinny mieć grube dno. Najlepiej stosować naczynia polecane przez producenta kuchenki. Po postawieniu garnka nieferromagnetycznego (zawsze z zawartością, np. z wodą) na polu grzejnym i włączeniu grzania, na płycie pojawia się informacja, że garnek jest nieodpowiedni i płyta wyłącza się automatycznie.

Uwaga! Aby sprawdzić, czy garnek jest ferromagnetyczny, wystarczy przystawić do jego dna magnes. Jeśli nie przylgnie, garnek nie nadaje się do gotowania na kuchence indukcyjnej.

Płyty: funkcje i udogodnienia

Wybierając płytę elektryczną warto pamiętać, że im bardziej płaską ma powierzchnię (bez wystających pól lub obrzeża), tym łatwiej ją czyścić. Płyty mogą mieć przeróżne kształty i udogodnienia ().

• Wskaźniki zalegania ciepła. Są to odpowiadające poszczególnym polom grzejnym lampki na płycie, sygnalizujące, że pole jest gorące. Po wyłączeniu pola lampka pali się, dopóki jego temperatura nie spadnie poniżej 60°C. Sygnalizacja umożliwia korzystanie z ciepłego pola do lekkiego podgrzewania potraw.
• Automatyczne gotowanie. Dostępne w droższych kuchenkach. Po włączeniu i zaprogramowaniu tej funkcji kuchenka rozgrzewa pole grzewcze maksymalnie, a po zagotowaniu potrawy sama redukuje grzanie do nastawionego poziomu.
• Wykrywanie garnka i rozpoznawanie jego wielkości. W najnowocześniejszych modelach kuchenka sama automatycznie dobiera wielkość pola grzejnego do wielkości naczynia, a w dodatku pole grzejne rozgrzewa się tylko wtedy, gdy stoi na nim naczynie. Nawet jeśli pokrętło jest włączone, a nie postawi się naczynia (lub zdejmie je), to pole grzejne nie będzie grzało. Dzięki temu zużycie energii jest minimalne, a korzystanie z kuchenki - bezpieczniejsze.
• Kontrola błędów. Urządzenie wyłącza się, gdy na pole grzejne wykipi przygotowywana potrawa.
• Blokada włączania przez dzieci (kluczyk, kłódka) - po wciśnięciu odpowiedniego przycisku uniemożliwia włączenie pól grzejnych lub zmianę już wyregulowanych ustawień. Funkcję wyłącza się przez powtórne wciśnięcie przycisku.

Co w piekarniku

Dostępne funkcje piekarnika zaznaczane są w formie piktogramów w panelu sterowania - na programatorze w formie pokrętła albo programatorze sensorowym.

Termoobieg - połączenie wentylatora z grzałką pierścieniową, utrzymujące wyrównaną temperaturę w całym piekarniku. Zalecane do pieczenia ciast i ciasteczek - nawet na kilku blachach; nadaje się również do szybkiego rozmrażania potraw i szybkiego rozgrzewania piekarnika. Chłodny obieg powietrza (wentylator z wyłączoną grzałką) służy do powolnego rozmrażania potraw oraz do suszenia grzybów i owoców.

Termoobieg i grzejnik dolny - do pieczenia pizzy, ciast z owocami i ciasteczek - na kilku poziomach piekarnika.

Wentylator i opiekacz - do opiekania dużych porcji mięsa bez potrzeby przewracania ich na ruszcie.

Opiekacz górny, czyli rożen - do przyrządzania niezbyt grubych porcji potraw z grilla.
Grzejnik dolny - do dopiekania spodów ciast ustawionych na ruszcie.
Grzejnik górny - do zarumieniania górnych powierzchni ciast.
Grzejnik górny i dolny - do pieczenia dużych porcji mięsa w brytfannie lub chleba.

Pieczenie na parze - bardzo zdrowy, zalecany przez dietetyków sposób przygotowywania różnych potraw z zachowaniem smaku i wartości odżywczych potrawy.

Rożen obrotowy - do pieczenia większych porcji mięsa.

A oto udogodnienia ułatwiające korzystanie z piekarnika:

• termosonda - specjalny czujnik wbity w potrawę sygnalizuje, kiedy jest gotowa;
• wysuwanie blach do pieczenia - w prostszych urządzeniach umożliwiają je drabinki, w droższych - prowadnice teleskopowe;
• system czyszczenia ścianek - mogą to być specjalne wkłady katalityczne w ściankach, które powodują wypalenie resztek potraw i tłuszczu osadzonych na ściankach. Po schłodzeniu ścianek resztki usuwa się szczoteczką. Innym rozwiązaniem jest specjalna łatwa do czyszczenia emalia na ściankach;
• demontowane drzwiczki i prowadnice lub drabinki - w niektórych modelach można je wyjmować i myć pod wodą lub w zmywarce.

Bezpieczna obudowa

• Pionowe odprowadzenie oparów - z większości piekarników opary wydostają się przez specjalną kratkę wentylacyjną w kuchence i są pochłaniane lub wyciągane przez okap nad kuchenką. W niektórych piekarnikach z funkcją pieczenia na parze nadmiar jej jest usuwany przez szczelinę w drzwiach otwierającą się automatycznie po zakończeniu pieczenia. Dzięki temu para nie parzy osoby otwierającej drzwiczki.
• Chłodny front - kilka (2-4) szyb w drzwiach piekarnika chroni przed poparzeniem - przydatne zwłaszcza w domach z małymi dziećmi.
• Chłodne ścianki boczne - specjalny system wentylowania ścianek powoduje ich chłodzenie, co chroni meble obudowy lub stojące obok szafki kuchenne przed rozgrzewaniem się i deformacją.

Sterowanie

Najprostsze kuchenki mają pokrętła do nastawiania mocy grzania, termometr pokazujący temperaturę w piekarniku i ewentualnie zegar (minutnik) do ustawiania czasu pieczenia lub gotowania.

• Większość kuchenek elektrycznych ma jednak elektroniczny panel sterowania. W kuchenkach ceramicznych jest on zazwyczaj wyposażony w pokrętła do ustawiania mocy grzania pól grzejnych oraz programator do ustawiania temperatury i wybranej funkcji pieczenia w piekarniku. Oprócz tego w panelu jest zegar z timerem do ustawiania czasu przygotowywania potrawy w piekarniku lub na płycie - w odpowiednim momencie kuchenka sama wyłącza grzanie lub sygnałem dźwiękowym powiadamia, że czas dobiegł końca. W niektórych kuchenkach można też zaprogramować godzinę rozpoczęcia pieczenia potrawy.
• Droższe modele mają niekiedy po kilka gotowych programów do przyrządzania wybranych potraw lub też umożliwiają zaprogramowanie pod określoną nazwą potrawy sposobu i czasu przygotowywania jej w piekarniku ().
• Kuchenki indukcyjne i niektóre ceramiczne mają sterowanie sensorowe, czyli dotykowe. Na płycie lub panelu nad piekarnikiem znajdują się wówczas znaczki (sterowniki) do włączania odpowiednich pól grzejnych, ustawiania mocy grzania i innych dostępnych funkcji kuchenki.

Instalacja i montaż

• Większość elektrycznych kuchenek wolno stojących i płyt grzejnych trzeba podłączyć do napięcia trójfazowego (400 V), co wymaga odpowiedniego dostosowania instalacji elektrycznej. Niektóre można też podłączyć do napięcia 230 V. Piekarniki wymagają zasilania napięciem 230 V.
• Kuchenka powinna być zawsze podłączona do odrębnego obwodu elektrycznego doprowadzonego z domowej rozdzielnicy elektrycznej (tablicy z bezpiecznikami) i chronionego odpowiednio dobranymi wyłącznikami ochronnymi.
• Pomieszczenie, w którym będzie działać kuchenka, powinno być suche i dobrze wentylowane.
• Montowane urządzenie należy przed włączeniem wypoziomować.
• Kuchenkę może podłączyć wyłącznie uprawniony instalator, a po podłączeniu musi wpisać odpowiednią adnotację w karcie gwarancyjnej.
• Nad kuchenką powinien być zamontowany okap w odległości około 65 cm od płyty.
• Przed pierwszym włączeniem kuchenki należy się dokładnie zapoznać z instrukcją obsługi i konserwacji urządzenia. Warto też przeczytać rady dotyczące używania kuchenki.

Ile to kosztuje

Kuchenki wolno stojące: - z krążkami żeliwnymi od 839 zł, - ceramiczne od 1390 zł.
Kuchenki do zabudowy: od 2070 zł.
Płyty do zabudowy: - ceramiczne od 1189 zł, - indukcyjne od 2999 zł.
Piekarniki do zabudowy: od 859 zł.

Tekst: Anna Grunwald